JobUp Kennisbank - Wat is een indicatie banenafspraak?

Een Indicatie banenafspraak is een verklaring die je krijgt van het UWV als je door een ziekte of handicap niet in staat bent om zelfstandig het wettelijk minimumloon te verdienen. In deze blog leggen we uit wat de voordelen zijn van deze indicatie voor werknemers en werkgevers.

Door de hervorming van de Wajong in 2015 werd de instroom beperkt tot mensen die geen arbeidsvermogen hebben. Mensen die wél arbeidsvermogen hebben, maar ondersteuning nodig hebben om duurzaam aan het werk te komen, vallen sindsdien onder de Participatiewet. Deze beleidswijziging leidde tot zorgen bij belangenorganisaties en de politiek dat er onvoldoende passende arbeidsplaatsen zouden zijn voor deze groep.

Om te voorkomen dat mensen met een arbeidsbeperking tussen wal en schip zouden vallen, heeft de overheid samen met werkgevers- en werknemersorganisaties de banenafspraak ingevoerd. Daarbij is afgesproken dat werkgevers en overheid gezamenlijk extra banen zouden creëren voor mensen met een ziekte of handicap. Om te borgen dat deze banen daadwerkelijk terechtkomen bij de beoogde doelgroep, is vastgelegd dat zij worden ingevuld door mensen die zijn opgenomen in het doelgroepenregister. Hieronder vallen mensen met een indicatie banenafspraak, maar ook Wajongers die vóór 2015 zijn ingestroomd en mensen met een WSW-indicatie uit de voormalige sociale werkvoorziening. De banenafspraak is daarmee niet vrijblijvend: indien nodig kan de overheid via het quotum werkgevers verplichten om banen te realiseren.

Banenafspraak en landelijke doelstelling

In het kader van de banenafspraak is afgesproken dat er uiterlijk in 2025 125.000 extra banen worden gerealiseerd voor mensen met een arbeidsbeperking:

• 100.000 banen in het bedrijfsleven (private sector);

• 25.000 banen bij de overheid (publieke sector).

Deze aantallen worden jaarlijks gemonitord. Wanneer de afgesproken doelen structureel niet worden gehaald, kan het quotum worden geactiveerd als drukmiddel richting werkgevers.

Wat is een indicatie banenafspraak?

Een indicatie banenafspraak, ook wel IBA genoemd, is bedoeld voor mensen die door een lichamelijke, verstandelijke of psychische beperking niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kunnen verdienen, maar wél arbeidsvermogen hebben. Mensen met deze indicatie worden opgenomen in het doelgroepenregister. Iedereen die in het doelgroepenregister staat, komt in aanmerking voor een garantiebaan: een reguliere functie bij een reguliere werkgever, passend ingericht en met waar nodig ondersteuning.

Wie komen voor een indicatie banenafspraak in aanmerking?

Tot de doelgroep behoren onder andere:

• leerlingen uit het voortgezet speciaal onderwijs (vso) en het praktijkonderwijs (pro), die vereenvoudigd in aanmerking komen voor opname in het doelgroepenregister;

• mensen met een structurele arbeidsbeperking zonder speciaal onderwijsachtergrond;

• mensen met een bijstandsuitkering waarvan de gemeente heeft vastgesteld dat zij niet zelfstandig het minimumloon kunnen verdienen.

Hoe krijg je een indicatie banenafspraak?

Een indicatie banenafspraak kan worden aangevraagd bij het UWV via een beoordeling arbeidsvermogen. In gesprekken met een verzekeringsarts en arbeidsdeskundige wordt beoordeeld of iemand in staat is zelfstandig het wettelijk minimumloon te verdienen. Is dat niet het geval, dan volgt opname in het doelgroepregister. De indicatie blijft geldig, ook wanneer iemand (tijdelijk) geen werk heeft. Dit biedt duidelijkheid en continuïteit richting werkgevers.

Wat betekent dit voor werkgevers?

Voor werkgevers is het in dienst nemen van iemand met een indicatie banenafspraak aantrekkelijk en beheersbaar. Afhankelijk van de situatie kunnen zij gebruikmaken van verschillende ondersteunende regelingen, zoals:

• de no-riskpolis bij ziekte;

• inzet van jobcoaching op de werkvloer;

• een proefplaatsing om te beoordelen of het werk passend is;

• loonkostensubsidie via de gemeente;

• mogelijk loonkostenvoordeel (LKV), mits aan de voorwaarden wordt voldaan.

Daarnaast tellen werknemers uit het doelgroepregister mee voor de banenafspraak en indien van toepassing voor het quotum.

Beschut werk: vanaf 2017 weer structureel mogelijk

In de praktijk bleek dat niet iedereen direct in regulier werk kan functioneren. Daarom is er vanaf 2017 opnieuw structureel ruimte gekomen voor beschut werk binnen de Participatiewet. Beschut werk is bedoeld voor mensen die uitsluitend in een sterk aangepaste en begeleide werkomgeving kunnen werken. Gemeenten zijn verplicht om beschutte werkplekken te realiseren voor mensen die hierop zijn aangewezen. Hiermee wordt erkend dat ook deze groep recht heeft op passende arbeid.

Ondersteuning door JobUp

Bij JobUp ondersteunen wij werkzoekenden en werkgevers bij het vinden van duurzame oplossingen rondom werk en participatie. Wij helpen mensen die vastlopen bij het verkrijgen van de indicatie banenafspraak. Daarnaast begeleiden wij werkgevers bij het creëren en invullen van garantiebanen, onder meer via jobcarving, functiecreatie en structurele jobcoaching.

Heeft u vragen of behoefte aan ondersteuning bij het vinden of behouden van werk? Of wilt u weten of u in aanmerking komt voor een indicatie banenafspraak of andere vormen van ondersteuning? Neem dan gerust contact met ons op via erik@jobup.nl of 078-820 00 80.