Week van de Loopbaan | ADHD, ADD of autisme: welk werk past écht bij jou?

Van 14 tot en met 18 september 2026 is het de Week van de Loopbaan. Dit jaar staat die week in het teken van de vraag: Hoe ziet jouw baan er morgen uit? Voor veel mensen is dat een interessante vraag. Voor mensen met ADHD, ADD of autisme kan het een heel wezenlijke vraag zijn.

Bij JobUp spreken we regelmatig mensen die een hbo- of universitaire opleiding hebben afgerond. Vaak hebben ze daar hard voor moeten werken. Soms zelfs met hangen en wurgen. Toch lukt het. Het diploma is binnen, de eerste baan volgt en op papier lijkt alles te kloppen. Maar dan begint het werkende leven. En juist daar kan het gaan wringen.

Je kunt het werk wel, maar de manier van werken past niet

Veel mensen die wij spreken zijn inhoudelijk prima in staat om hun werk te doen. Het probleem zit niet altijd in het niveau van de functie. Het zit vaak in alles wat er omheen gebeurt. Veel overleggen. Steeds wisselende prioriteiten. Een volle agenda. Collega's die voortdurend iets vragen. Deadlines. Sociale verwachtingen. Een kantoortuin. Veel schakelen. Onduidelijke opdrachten. Of juist zoveel regels en kaders dat er nauwelijks ruimte overblijft om het werk op je eigen manier te organiseren. 

Voor iemand met ADHD kan te weinig afwisseling of autonomie bijvoorbeeld erg lastig zijn. Tegelijkertijd kan steeds moeten schakelen juist ook veel energie kosten. Bij autisme kan de inhoudelijke complexiteit van een functie prima passen, terwijl de sociale en organisatorische context veel te belastend blijkt. En ook binnen ADHD, ADD en autisme zijn de verschillen groot. Een diagnose vertelt daarom niet automatisch welk beroep bij iemand past.

De interessantere vraag is: Onder welke omstandigheden functioneer jij goed?

Een diploma bepaalt niet je hele loopbaan

Een veelvoorkomende gedachte is dat je opleiding automatisch moet bepalen welk werk je gaat doen.

Je hebt rechten gestudeerd, dus je moet jurist worden.
Je hebt ICT gedaan, dus je hoort in een ICT-functie.
Je hebt bedrijfskunde gestudeerd, dus een kantoorfunctie ligt voor de hand.

Maar een passende baan bestaat uit veel meer dan alleen de inhoud.

Het gaat ook over:

• hoeveel vrijheid je krijgt;
• hoeveel structuur je nodig hebt;
• hoeveel sociale interactie er is;
• hoeveel prikkels je omgeving geeft;
• hoe vaak je moet schakelen;
• hoeveel druk en deadlines er zijn;
• hoeveel autonomie je hebt;
• hoe duidelijk verwachtingen worden uitgesproken;
• en hoeveel ruimte je krijgt om je werk op jouw manier te organiseren.

Soms blijkt iemand inhoudelijk uitstekend op hbo- of universitair niveau te functioneren, maar beter tot zijn recht te komen in een omgeving met minder vergaderingen, meer zelfstandigheid of duidelijkere verantwoordelijkheden. Of juist in werk waarin je praktisch bezig bent en direct ziet wat je hebt gemaakt of bereikt.

“Maar ik heb hier toch voor gestudeerd?”

Dat maakt veranderen soms moeilijk.

Je hebt jaren in een opleiding geïnvesteerd. Misschien hebben je ouders, je omgeving of jijzelf verwachtingen over wat je daarna zou moeten gaan doen. Dan kan het voelen alsof je faalt wanneer je ontdekt dat het bijbehorende carrièrepad helemaal niet bij je past. Maar een opleiding is geen contract voor de rest van je werkzame leven. Je neemt je kennis, ervaring en vaardigheden mee. De uitdaging is vervolgens om een werkomgeving te vinden waarin die kwaliteiten ook daadwerkelijk tot hun recht komen, zonder dat het werk structureel meer energie vraagt dan je kunt herstellen.

Eerst begrijpen waarom je steeds vastloopt

Wanneer iemand bij JobUp komt met de vraag:

“Welk werk past bij mij?”

beginnen we daarom niet meteen met een lijst beroepen.

Eerst willen we begrijpen wat er gebeurt.

Waar krijg je energie van?
Waar loop je leeg?
Welke werkzaamheden gaan je relatief gemakkelijk af?
Waar stel je dingen steeds opnieuw uit?
Hoe reageer je op druk?
Hoeveel structuur heb je nodig?
Wil je veel contact met anderen of juist langere tijd zelfstandig kunnen werken?
Heb je behoefte aan duidelijke kaders of juist aan ruimte en vrijheid?

En misschien nog wel belangrijker:

Waar ben je in eerdere banen steeds opnieuw tegenaan gelopen?

Juist daarin zit vaak waardevolle informatie.

Niet alleen kijken naar wat je kunt

Een loopbaanonderzoek gaat wat ons betreft daarom verder dan een beroepskeuzetest.

Een talentenscan, drijfverentest of persoonlijkheidsvragenlijst kan nuttig zijn, maar de echte waarde ontstaat wanneer je de uitkomsten vertaalt naar de dagelijkse praktijk. Een functie kan inhoudelijk perfect klinken en toch niet passen. Andersom kan werk waar je zelf nooit aan had gedacht juist heel goed aansluiten wanneer de werkzaamheden, cultuur, mate van autonomie en werkomgeving aansluiten bij hoe jij functioneert. Daar zoeken we samen naar.

Week van de Loopbaan 2026: hoe ziet jouw baan er morgen uit?

De landelijke Week van de Loopbaan staat dit jaar in het teken van de vraag:

Hoe ziet jouw baan er morgen uit?

Misschien weet je het antwoord daar nog helemaal niet op.

Dat hoeft ook niet.

Als je ADHD, ADD of autisme hebt en merkt dat je ondanks je opleiding en capaciteiten steeds opnieuw vastloopt in werk, kan het juist verstandig zijn om niet nóg harder te proberen binnen hetzelfde patroon.

Soms moet je eerst begrijpen waarom iets niet werkt voordat duidelijk wordt wat wél past.

JobUp en neurodiversiteit

Bij JobUp begeleiden we mensen met onder andere ADHD, ADD en autisme bij vragen rondom werk en loopbaan.

Niet vanuit het idee dat iedereen met dezelfde diagnose hetzelfde nodig heeft.

We kijken veel praktischer:

Wie ben je, hoe functioneer je en welke werkomgeving helpt jou om duurzaam tot je recht te komen?

Dat kan betekenen dat je huidige werk met aanpassingen alsnog passend blijkt. Maar het kan ook betekenen dat een andere functie, een andere werkgever of zelfs een heel andere beroepsrichting beter bij je past.

Daar zit geen standaardantwoord op.

Hoe kun je zo’n traject regelen?

Herken je jezelf in dit verhaal en wil je onderzoeken welk werk echt bij je past? Dan zijn er verschillende mogelijkheden.

Ontvang je een uitkering van het UWV, dan kan er mogelijk via het UWV een traject worden aangevraagd. Afhankelijk van je situatie kan begeleiding worden ingezet om je mogelijkheden te onderzoeken, je richting werk te ontwikkelen of passend werk te vinden.

Ben je in dienst bij een werkgever? Dan kun je ook met je werkgever bespreken of deze bereid is een loopbaan- of coachingstraject te financieren. Zeker wanneer je merkt dat je vastloopt in je huidige functie of wanneer duurzame inzetbaarheid een aandachtspunt wordt, kan dit voor zowel werknemer als werkgever een waardevolle investering zijn.

Wil je zelf aan de slag? Dan kun je bij JobUp ook een offerte aanvragen voor een kort loopbaantraject. We stemmen de duur en intensiteit af op jouw hulpvraag. Je hoeft dus niet automatisch een lang en kostbaar traject te volgen. We starten met een gratis en vrijblijvende intake. In dat gesprek kijken we naar je situatie, waar je tegenaan loopt en welke vorm van begeleiding het beste aansluit.

Misschien is de vraag niet: welk werk kan ik doen?

Maar:

In welk werk kan ik goed blijven functioneren?

Dat verschil is belangrijk.

Ben je hoogopgeleid, heb je ADHD, ADD of autisme en merk je dat je veel kunt, maar dat werken je telkens meer energie kost dan je verwacht? Dan kan de Week van de Loopbaan een goed moment zijn om daar eens serieus naar te kijken.

Neem contact op met JobUp voor een gratis en vrijblijvende intake over loopbaanbegeleiding en coaching bij ADHD, ADD of autisme.

Meer info ook te vinden op: Week van de Loopbaan - Noloc